AFAD veya belediyelerin, düzenlemekle yükümlü oldukları deprem, sel, yangın gibi afet tatbikatlarını yapıp yapmadıklarını sorun. Yapılan tatbikatların sonuç raporlarını, tespit edilen eksiklikleri ve bu eksikliklerin giderilmesi için ne gibi önlemler alındığını Bilgi Edinme Hakkı ile talep edin.

Meclis TV’de veya diğer kanallarda, bir siyasetçinin konuşmasının “teknik arıza” veya başka bir nedenle kesildiğini düşünüyorsanız, TBMM’nin web sitesindeki “Tutanaklar” bölümüne gidin. Burada, mecliste konuşulan her kelimenin sansürsüz ve tam deşifresi yayınlanır. Kesilen kısmın tam metnini buradan bulabilirsiniz.

Hükümetin yurt dışına asker gönderme veya askeri harekat yapma kararları “tezkere” adı verilen bir izinle TBMM’den geçer. Bu tezkerelerin metinlerini, gerekçelerini ve hangi uluslararası hukuk kurallarına (BM Şartı vb.) dayandırıldığını TBMM web sitesinden okuyarak, ülkeyi savaşa sokabilecek kararların meşruiyetini ve dayanaklarını bir vatandaş olarak sorgulayabilirsiniz.

Milletvekili dokunulmazlığı, sadece “kürsü dokunulmazlığı” (Meclis’teki söz ve düşünceleri) için mutlaktır. Adi suçlar için (hırsızlık, yaralama, hakaret vb.) ise sadece tutuklanmayı ve yargılanmayı dönem sonuna erteler, suçu ortadan kaldırmaz. Bir vekilin işlediği adi bir suç hakkında suç duyurusunda bulunabilir, fezleke hazırlanmasını ve dönem sonunda yargılanmasını sağlayabilirsiniz.

Bazen bir kanuna dayanılarak çıkarılan ama Resmi Gazete’de yayınlanmayan, sadece kurum içinde geçerli olan “yönerge”, “genelge” veya “usul ve esaslar” gibi düzenlemeler olabilir. Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nu kullanarak, size uygulanan bir işlemin dayanağı olan bu alt düzenlemelerin bir kopyasını ilgili kurumdan talep edebilirsiniz.

Belediyenin su (İSKİ, ASKİ vb.) veya doğalgaz (İGDAŞ vb.) şirketiyle yaşadığınız bir abonelik sorununda, faturada veya hizmette bir haksızlık varsa ve şirket sorunu çözmüyorsa, bu belediye şirketini de Tüketici Hakem Heyeti’ne şikayet edebilirsiniz. Bu heyetlerin kararları mahkeme kararı niteliğindedir.

Bir ören yerinde veya müzede, bir turist rehberinin tarihi gerçekleri kasıtlı olarak çarpıttığını, siyasi propaganda yaptığını veya yanlış bilgi verdiğini duyarsanız, rehberin adını veya kokart numarasını alarak, durumu kanıtlarıyla birlikte Turist Rehberleri Birliği’ne (TUREB) veya ilgili Turist Rehberleri Odası’na şikayet edebilirsiniz.

Apartmanınız kentsel dönüşüm sürecindeyse veya bir kamu desteğinden faydalanıyorsa, kat malikleri kurulu toplantılarında yöneticiye bu fonların nasıl kullanıldığını, hangi firmalarla anlaşıldığını ve harcamaların belgelerini şeffaf bir şekilde sunmasını talep edin. Yerel siyasette olduğu gibi, apartman yönetiminde de hesap verebilirlik önemlidir.

Şehrinizde yaşayan mültecilerin barınma, sağlık ve eğitim gibi temel haklara erişiminde sorunlar yaşanıyorsa veya ayrımcılığa uğruyorlarsa, bu durumu Mülteci Hakları Dernekleri, Baroların Mülteci Hakları Komisyonları veya Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği’nin (UNHCR) Türkiye ofisine bildirebilirsiniz. Bu, insani ve siyasi bir denetim yoludur.

Evinizin hemen yanına yapılan bir çöp tesisi, sanayi sitesi veya yüksek gerilim hattı nedeniyle mülkünüzün değeri düştüyse, projeyi yapan kamu kurumuna karşı “kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan değer kaybı” için tazminat davası açma hakkınızı bir avukatla görüşün.