Kanunların görüşüldüğü TBMM komisyonlarına bazen iş dünyasından veya çeşitli çıkar gruplarından temsilciler katılır ve konuşma yapar. Komisyon tutanaklarını TBMM web sitesinden okuyarak, bir yasa maddesinin değişmesi için hangi şirketin veya derneğin ne gibi lobi faaliyetlerinde bulunduğunu, kimin hangi argümanı savunduğunu net bir şekilde görebilirsiniz.

Belediyenizin, bir sektördeki tüm işleri (örn: tüm otopark işletmeleri, tüm reklam panoları) tek bir şirkete vererek tekel oluşturduğunu veya rekabeti engellediğini düşünüyorsanız, durumu Rekabet Kurumu’na şikayet edebilirsiniz. Kurum, belediyenin bu eyleminin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’a aykırı olup olmadığını inceler.

Meclis’te grubu bulunan siyasi partilere her yıl ciddi miktarda Hazine yardımı yapılır. Bu yardımın ne kadar olduğunu, hangi partinin ne kadar aldığını ve bu paranın nerelere harcandığını (parti mali raporlarında) takip edin. Bu paranın mitingler, reklamlar dışında parti içi eğitim veya politika geliştirme gibi faaliyetler için kullanılması yönünde kamuoyu oluşturun.

Belediyeler yeni açılan sokaklara, parklara veya meydanlara isim verirken genellikle belediye meclisi kararı alır. Mahalle derneğiniz veya bir grup komşu olarak, bilim insanlarının, sanatçıların, kadın hakları savunucularının veya önemli toplumsal olayların isimlerinin verilmesi için belediye meclisine resmi bir dilekçe ile öneride bulunabilirsiniz.

Her yıl bütçe kanunu gibi bir de “Kesin Hesap Kanunu” Meclis’e sunulur. Bu kanun, bir önceki yılın bütçesinin ne kadarının gerçekleştiğini, hangi bakanlığın ne kadar harcadığını, hedeflerin ne kadar tutturulduğunu gösteren resmi bir bilançodur. TBMM web sitesinden bu kanun teklifini bularak, hükümetin mali performansını somut rakamlarla denetleyebilirsiniz.

YSK, seçimler dışında da partilerin üye kayıtları, delege seçimleri, muhtarlıkların düşürülmesi gibi konularda sürekli kararlar alır. YSK’nın web sitesindeki “Karar Arama” bölümünden, siyasi hayatı etkileyen bu ara kararları takip ederek, seçim süreçlerinin arka planındaki hukuki gelişmeleri öğrenebilirsiniz.

Bir kamu bankasının (Ziraat, Halkbank, Vakıfbank) size keyfi veya ayrımcı bir şekilde kredi vermeyi reddettiğini, yasal olmayan masraflar çıkardığını veya hizmet kalitesinin kötü olduğunu düşünüyorsanız, BDDK’nın web sitesindeki şikayet formunu doldurarak durumu bildirebilirsiniz. BDDK, banka hakkında inceleme başlatabilir.

Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin web sitesi üzerinden, şirket ve yönetici adı ile arama yapabilirsiniz. Takip etmek istediğiniz bir siyasetçinin veya yakınının adını aratarak, hangi şirketlerde yönetim kurulu üyesi veya ortak olduğunu, bu şirketlerin ne zaman kurulduğunu ve sermaye yapılarını öğrenebilirsiniz.

Bir ay boyunca her hafta sokağınızdaki sorunları (bozuk kaldırım, patlak sokak lambası, alınmayan çöp) tarih ve fotoğraf ile belgeleyin. Bu verileri basit bir “Aylık Durum Raporu” haline getirip çıktısını alın. Raporu hem muhtarlığa hem de belediyenin ilgili birimine (Fen İşleri vb.) resmi evrak kaydıyla teslim edin. Sistematik ve belgeli yaklaşım, tekil şikayetlerden çok daha etkilidir.

CİMER ve Ombudsman’ın yetersiz kalacağını düşündüğünüz, çok büyük ve sistemsel bir yolsuzluk veya usulsüzlük (örneğin bir bakanlığın tümünü etkileyen bir sorun) için son çare olarak Devlet Denetleme Kurulu’na (DDK) başvurabilirsiniz. DDK, Cumhurbaşkanlığı’na bağlı en üst denetim organıdır ve çok kapsamlı bir soruşturma başlatma yetkisine sahiptir.