Bir belediyeden veya kamu kurumundan, izniniz olmadan siyasi veya promosyonel SMS/e-posta alıyorsanız, bu durum Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na (KVKK) aykırıdır. Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun web sitesi üzerinden, size mesaj gönderen kurumu ve mesajın içeriğini belirterek şikayette bulunabilirsiniz. Bu, kuruma ciddi para cezaları kesilmesini sağlayabilir.

Bir kamu ihalesinde kanuna aykırılık (örneğin kazanan firmanın şartnamedeki bir koşulu sağlamaması) tespit ettiyseniz, durumu Kamu İhale Kurumu’na (KİK) bir dilekçe ile “şikayet başvurusu” olarak bildirebilirsiniz. Bu, sadece ihaleye giren firmaların değil, vatandaşların da kullanabileceği bir haktır ve ihalenin iptaline kadar gidebilecek bir süreç başlatabilir.

Belediyeler, kültür ve sanat etkinlikleri için önemli bütçeler ayırır. Bilgi Edinme Hakkı Kanunu çerçevesinde belediyenizin Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü’ne başvurarak, son bir yılda yapılan festival, konser ve benzeri etkinliklerin toplam maliyetini, hangi organizasyon şirketleriyle çalışıldığını ve bu şirketlere ne kadar ödendiğini kalem kalem talep edin.

Hazine’ye ait olan ve Milli Emlak Genel Müdürlüğü tarafından satılan veya kiralanan kamu arazilerini ve binalarını, kurumun web sitesindeki “İlanlar” bölümünden takip edebilirsiniz. Özellikle değerli ve stratejik konumdaki mülklerin satışını izleyerek, kamu varlıklarının nasıl değerlendirildiği hakkında fikir sahibi olabilirsiniz.

Tek bir haber kaynağına veya siyasi görüşe bağlı kalmayın. Farklı siyasi eğilimlerdeki gazeteleri, internet sitelerini ve yorumcuları takip edin. Siyaset bilimi, anayasa hukuku ve ekonomi gibi konularda yazılmış popüler bilim kitapları okuyun. 140journos, Nevşin Mengü, Cüneyt Özdemir gibi bağımsız gazetecilerin ve platformların belgesellerini ve yayınlarını izleyerek olayların farklı boyutlarını öğrenin.

Eğitim, sağlık, barınma gibi alanlarda çocuk haklarının ihlal edildiği bir durumla (örn: bir okulda su olmaması, çocuk işçiliği) karşılaştığınızda, bulunduğunuz ilin Barosu’nun Çocuk Hakları Merkezi’ne veya Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na bağlı Çocuk Hakları Komiteleri’ne başvurabilirsiniz. Bu kurumlar, çocuklar adına yasal süreçleri takip edebilir.

Bir arazinin veya mülkün kime ait olduğu, sit alanı olup olmadığı gibi konularda şüpheniz varsa veya kadastro kayıtlarında bir hata olduğunu düşünüyorsanız, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nün (TKGM) ilgili bölge müdürlüğüne bir dilekçe ile başvurarak, pafta ve parsel numarası belirttiğiniz yerin kayıtlarını incelemeyi talep edebilirsiniz.

Toplumu sarsan önemli olaylar veya yolsuzluk iddiaları sonrası kurulan “Meclis Araştırma Komisyonları” raporlarını TBMM web sitesinden bulun ve okuyun. Bu raporlar, konunun uzmanlarını, tanıklarını ve siyasi sorumlularını dinleyerek hazırlandığı için, bir sorunun arka planını ve kimlerin ihmali olduğunu anlamak için en detaylı resmi kaynaklardır.

Köprü, otoyol, havalimanı gibi büyük Yap-İşlet-Devret projelerinin sözleşmeleri genellikle “ticari sır” denilerek kamuoyundan saklanır. Bu sözleşmelerin şeffaf olması ve ne kadar geçiş garantisi verildiğinin açıklanması için, milletvekillerine soru önergeleri vermeleri yönünde talepte bulunabilir veya online imza kampanyalarıyla kamuoyu baskısı oluşturabilirsiniz.

Devlet okulları, hastaneler ve üniversiteler gibi kamu kurumları, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na tabidir. Bu kurumların bağlı olduğu üst kuruma (örn: İl Milli Eğitim Müdürlüğü, Sağlık Bakanlığı) Bilgi Edinme Hakkı Kanunu çerçevesinde başvurarak, ilgilendiğiniz okulun veya hastanenin yıllık bütçesi, harcama kalemleri ve varsa döner sermaye gelirleri hakkında bilgi talep edebilirsiniz.