Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı Talim ve Terbiye Kurulu, ders kitaplarını ve müfredat programlarını onaylayan kurumdur. Ders kitaplarında gördüğünüz bilimsel hatalar, ideolojik yönlendirmeler veya pedagojik yanlışlıklar hakkında, sayfa numarasını ve hatayı belirterek kurula resmi bir e-posta veya dilekçe ile görüş bildirebilirsiniz.
Hafta sonu veya mesai dışında bir AVM’de, tatil beldesinde gördüğünüz resmi plakalı bir aracın fotoğrafını çekin. Plakası, tarihi, saati ve konumuyla birlikte CİMER üzerinden “Bu aracın belirtilen tarih ve saatte burada hangi resmi görevle bulunduğunun tarafıma bildirilmesini” talep edin. Bu, kamu kaynaklarının kişisel kullanımını engelleyen bir denetim yoludur.
Büyükşehir belediyelerinin ulaşım şirketlerinin (İETT, EGO, ESHOT vb.) mobil uygulamalarında veya web sitelerinde genellikle “sefer değerlendirme” veya “şikayet” modülleri bulunur. Otobüsün plakasını ve sefer saatini belirterek yapacağınız şikayet, doğrudan o hattın ve şoförün performans karnesine işlenir. Somut şikayetler, hizmet kalitesinin iyileştirilmesi için en önemli veridir.
Bir siyasi partinin veya belediyenin reklamlarında, abartılı, kanıtlanmamış veya halkı yanıltıcı ifadeler (örneğin “Avrupa’nın en büyük parkını yaptık” gibi) kullanılıyorsa, bu reklamı Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu’na şikayet edebilirsiniz. Reklamın “Aldatıcı Reklam” veya “Karşılaştırmalı Reklam” kurallarını ihlal ettiğini belirterek incelenmesini talep edin.
“Alo 181” hattı veya e-devlet üzerinden Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na doğrudan şikayette bulunabilirsiniz. Fabrika atıkları, hava kirliliği, gürültü gibi konularda yapacağınız konum ve kanıt (fotoğraf, video) bazlı şikayetler, bakanlık müfettişlerinin o işletmeyi denetlemesini ve ceza kesmesini sağlar.
Çevrenizde işkence görmüş, tehlike arz eden veya yardıma muhtaç bir hayvan gördüğünüzde, Emniyet Genel Müdürlüğü’nün HAYDİ mobil uygulamasını indirin. Uygulama üzerinden konum bildirerek ve fotoğraf ekleyerek yapacağınız ihbarlar, doğrudan Çevre, Doğa ve Hayvanları Koruma polisine düşer ve klasik belediye ihbar hatlarından daha hızlı sonuç alınmasını sağlar.
Belediyelerin mülk satışı, kiralaması ve ihale gibi kritik kararları genellikle Belediye Meclisi’nden çok “Belediye Encümeni” tarafından alınır. Encümen kararları da kamuya açıktır. Belediyenizin web sitesinde “Kararlar” bölümünden veya Bilgi Edinme yoluyla bu kararların özetlerine ulaşarak, şehrin değerli arazilerinin kimlere, hangi bedelle satıldığını veya kiralandığını takip edebilirsiniz.
Bir davada hakimin veya savcının taraflı davrandığını, görevini kötüye kullandığını veya hukuka aykırı bir işlem yaptığını düşünüyorsanız, Hâkimler ve Savcılar Kurulu’na (HSK) şikâyet etme hakkınız vardır. HSK’nın web sitesi üzerinden, delillerinizle birlikte hazırlayacağınız bir dilekçe ile başvuru yaparak ilgili kişi hakkında disiplin soruşturması başlatılmasını talep edebilirsiniz.
Sokağınızda hız yapan araçlar tehlike oluşturuyorsa, mahalle sakinlerinden imza toplayarak bir dilekçe hazırlayın. Dilekçede tehlikeyi (varsa kazaları örnek göstererek) ve talebinizi (kasis, yaya geçidi, uyarı levhası) netçe belirtin. Bu dilekçeyi belediyenizin Ulaşım Dairesi Başkanlığı’na veya UKOME’ye (Ulaşım Koordinasyon Merkezi) kayıt numarası alarak teslim edin.
Her Valilik bünyesinde bir “İl İnsan Hakları Kurulu” bulunur. Bu kurullar, kamu kurumlarında yaşanan hak ihlalleri, ayrımcılık, kötü muamele gibi konularda başvuruları kabul etmek ve araştırmak zorundadır. Yerel düzeyde yaşadığınız bir hak ihlalini doğrudan bu kurula bir dilekçe ile bildirerek, konunun resmi olarak soruşturulmasını sağlayabilirsiniz. Bu yol, CİMER’den daha spesifik bir kanaldır.
