Bir siyasi tartışma programı izlerken telefonunuzdan Teyit.org veya Doğruluk Payı gibi siteleri açın. Bu platformlar, siyasetçilerin canlı yayındaki iddialarını ve verdikleri istatistikleri sık sık anlık olarak analiz eder. Bir siyasetçinin yanlış bilgi verdiğini tespit ettiklerinde bunu anında yayınlarlar. Bu bilgiyi kullanarak sosyal medyada dezenformasyonla mücadele edebilirsiniz.

İnternet arşivi “Wayback Machine” (archive.org) sitesini kullanın. Bir siyasetçinin vaatlerini içeren bir haber veya kendi web sayfasının linkini kopyalayıp bu siteye yapıştırın. Site, o sayfanın geçmişte kaydedilmiş versiyonlarını size gösterir. Böylece, sonradan silinmiş veya değiştirilmiş vaatleri ve açıklamaları somut kanıtlarla belgeleyebilirsiniz.

Kamu Görevlileri Etik Kurulu’na, bir kamu görevlisinin (bürokrat, müdür vb.) görevini kötüye kullandığına, hediye kabul ettiğine veya yakınlarını kayırdığına dair somut kanıtlarınızla başvurabilirsiniz. Bu kurulun yaptırım yetkisi sınırlı olsa da, alacağı “etik ilkeye aykırılık” kararı, o görevlinin siciline işler ve caydırıcı bir etki yaratır.

Her seçim öncesi, tüm siyasi partilerin seçim bildirgelerini (vaatlerini içeren kitapçıkları) dijital olarak bilgisayarınıza indirin ve arşivleyin. Seçimden 1-2 yıl sonra, iktidara gelen veya muhalefette kalan partilerin bu vaatlerden hangilerini yerine getirdiğini, hangilerini unuttuğunu somut kanıtlarla karşılaştırarak bir “vaat karnesi” oluşturup kamuoyuyla paylaşın.

Yaşadığınız şehirdeki kamu binalarının, kaldırımların, toplu taşıma araçlarının engelli ve yaşlı erişilebilirliğine uygun olup olmadığını denetleyin. Eksiklikleri fotoğraflayarak Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın ilgili birimlerine ve belediyeye bildirin. Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Yönetmeliği’ne aykırı durumlar için idari para cezası uygulanmasını talep edebilirsiniz.
–
Başlık: Siyasetçilerin Yıllar Önce Ne Söylediğini Unuttuğunu mu Düşünüyorsunuz? Meclis Arşivinden Konuşmalarını Bulun
Çözüm: TBMM web sitesindeki “Tutanak” hizmetlerinde, geçmişe dönük tüm meclis konuşmalarında arama yapabilirsiniz. Örneğin, “emekli maaşları”, “atama bekleyen öğretmenler” veya kendi köyünüzün/mahallenizin adını aratarak, bu konularda mecliste kimin ne söylediğini, hangi vaatlerde bulunduğunu yıllar sonra bile bulup ortaya çıkarabilirsiniz.

Cumhurbaşkanı, bakanlar, milletvekilleri veya belediye başkanlarının yaptıkları yurt dışı gezilerinin amacını, maliyetini, kimlerin katıldığını ve ülkeye ne gibi somut bir fayda sağladığını CİMER veya Bilgi Edinme yoluyla sorun. Bu gezilerin birer “turistik gezi” olup olmadığını veya kamu kaynaklarının israf edilip edilmediğini bu yolla denetleyebilirsiniz.

TÜİK, SBB ve bazı belediyeler, “açık veri” portalları üzerinden ham verileri (suç oranları, trafik yoğunluğu, hava kirliliği vb.) kamuoyuyla paylaşır. Bu verileri indirip basit Excel tablolarında bile işleyerek, yaşadığınız şehirle veya ülkeyle ilgili kendi analizlerinizi yapabilir, siyasetçilerin iddialarını verilerle karşılaştırabilir ve bulgularınızı sosyal medyada yayınlayabilirsiniz.

Türkiye’de vergi yükünün büyük oranda dolaylı vergiler (KDV, ÖTV) ve ücretliler üzerinden toplandığını düşünüyorsanız, bu konuda bir kampanya başlatın. Servet vergisi, daha adil bir gelir vergisi tarifesi, vergi cennetlerine kaçırılan paraların araştırılması gibi talepleri dile getiren, ekonomistler ve hukukçularla birlikte hazırlanmış raporları siyasi partilere ve kamuoyuna sunun.

Belediyelerin yıllık faaliyet raporlarında veya Sayıştay raporlarında borçlanma bilgileri yer alır. Belediyenizin toplam borcunu, hangi bankalara veya kurumlara borçlandığını ve borçlanma limitlerini aşıp aşmadığını takip edin. Aşırı borçlanma, gelecekteki hizmetlerin ipotek altına alınması demektir ve bu konuda hesap sorma hakkınız vardır.

Öğretmenevleri, polisevleri, DSİ misafirhaneleri gibi kamuya ait sosyal tesislerin fiyat tarifelerini ve kimlerin hangi koşullarda yararlanabildiğini Bilgi Edinme Hakkı ile sorun. Bu tesislerin zararına çalıştırılıp çalıştırılmadığını, sadece belirli bir zümreye hizmet edip etmediğini denetleyerek kamu kaynaklarının adil kullanımını sorgulayabilirsiniz.