Yaptığınız araştırmalar (Sayıştay raporu, belediye meclis tutanağı, EKAP ihale sonucu) sonucunda bulduğunuz bir usulsüzlüğü, bilgi ve belgeleriyle birlikte yerel basına veya bağımsız çalışan gazetecilere gönderin. Onların haber yapma kapasitesi, sizin bulgularınızın çok daha geniş kitlelere ulaşmasını ve kamuoyu baskısı oluşturmasını sağlar.

E-Nabız sisteminde, aldığınız sağlık hizmetini (doktor, hastane) puanlama ve yorumlama özelliği bulunmaktadır. Randevu bulamama, muayene süresinin kısalığı, ilaçlara erişim zorluğu gibi sorunları bu alana spesifik olarak yazarak, Sağlık Bakanlığı’na doğrudan geri bildirim sağlamış olursunuz. Yeterli sayıda benzer geri bildirim, politika değişikliği için bir veri oluşturur.

Okul Aile Birliği toplantıları, sadece okulun ihtiyaçları için değil, aynı zamanda eğitim politikalarının yerel etkilerini tartışmak için bir platformdur. Toplantılarda, okuldaki öğretmen açığı, müfredat değişikliklerinin etkileri, kaynak eksikliği gibi konuları gündeme getirerek, bu sorunların yerel ve ulusal düzeydeki siyasi sorumlularına iletilmesi için karar aldırabilirsiniz.

Siyasi iktidarın kendi propagandasını “kamu spotu” adı altında televizyonlarda yayınladığını düşünüyorsanız, Reklam Kurulu’na veya RTÜK’e şikayette bulunabilirsiniz. Reklamın, kamu yararından çok siyasi reklam içerdiğini, vergi veren vatandaşların parasıyla siyasi propaganda yapıldığını belirterek şikayetinizi oluşturun.

Her bakanlık, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın sitesinde yayınlanan 5 yıllık stratejik planlar hazırlar. Bu planları okuyarak, örneğin Milli Eğitim Bakanlığı’nın önümüzdeki 5 yıl içinde hangi eğitim politikalarını uygulamayı hedeflediğini veya Ulaştırma Bakanlığı’nın hangi projelere öncelik vereceğini önceden öğrenebilir ve hazırlıklı olabilirsiniz.

Meclis TV, sadece Genel Kurul oturumlarını değil, aynı zamanda kanunların asıl şekillendiği “İhtisas Komisyonu” toplantılarını da yayınlar. Sizi ilgilendiren bir yasanın görüşüldüğü komisyon toplantısını izleyerek, o yasaya hangi milletvekillerinin, hangi STK’ların ve bürokratların ne yönde etki etmeye çalıştığını görebilirsiniz.

Üyesi olduğunuz siyasi partinin il veya ilçe kongreleri, parti içi demokrasinin işlediği yerlerdir. Bu kongrelere delege olarak veya sadece bir üye olarak katılarak, parti yönetiminin faaliyet raporlarını dinleyebilir, eleştirilerinizi dile getirebilir ve yönetim kadrolarının seçiminde oy kullanabilirsiniz. Bu, partiyi tabandan değiştirmenin bir yoludur.

Muhtarlar, mahalledeki sorunları doğrudan belediye veya kaymakamlığa iletmekle yükümlüdür. Elektrik kesintisi, bozuk yollar, çöp sorunu gibi konularda önce muhtarınıza resmi dilekçe ile başvurun. Muhtarın bu dilekçeyi ilgili kuruma iletmesini ve takibini yapmasını isteyin. Bu, sorunu resmiyete dökmenin en hızlı yerel yoludur.

Belediyelerin BİT (Belediye İktisadi Teşebbüsü) adı verilen şirketleri vardır. Bu şirketlerin yönetim kurullarında kimlerin olduğunu ve ne kadar maaş aldıklarını belediyenin web sitesinden veya Bilgi Edinme Kanunu yoluyla talep edin. Liyakatsiz atamaları veya “arpalık” olarak kullanılan pozisyonları bu yolla tespit edebilirsiniz.

Bazı sivil toplum kuruluşlarının oluşturduğu Kamu Harcamaları İzleme Platformu (KAHİP) gibi platformlar, resmi verileri (Sayıştay raporları, bütçe verileri vb.) derleyerek vatandaşların daha kolay anlayacağı grafik ve analizlere dönüştürür. Bu platformları takip ederek kamu kaynaklarının nereye gittiğini daha basit bir şekilde görebilirsiniz.