Bilginiz dışında bir siyasi partiye üye yapılmış olabilirsiniz. E-devlet arama çubuğuna “Siyasi Parti Üyeliği Sorgulama” yazarak saniyeler içinde herhangi bir partiye üye olup olmadığınızı kontrol edebilir, eğer bilginiz dışında bir üyelik varsa yine aynı ekran üzerinden üyeliğinizi anında sonlandırabilirsiniz.

Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu’na göre, barışçıl bir gösteri için “izin almak” değil, 48 saat önce “bildirimde bulunmak” yeterlidir. Bu bildirimi valiliğe veya kaymakamlığa yapmanız gerekir. Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile güvence altına alınan bu hakkınızı kullanarak, kamuoyu oluşturmak istediğiniz konularda yasal zemin içinde kalarak sesinizi duyurabilirsiniz.

Sayıştay’ın web sitesinde her yıl yayınlanan denetim raporları, bakanlıkların, belediyelerin ve diğer kamu kurumlarının mali tablolarını ve faaliyetlerini denetler. Bu raporlarda, usulsüz harcamalar, görevini kötüye kullanma ve verimsiz kaynak kullanımı gibi birçok önemli bulgu yer alır. Kendi şehrinizin belediyesiyle ilgili raporu bularak, yolsuzluk ve usulsüzlükleri somut kanıtlarıyla öğrenebilirsiniz.

Ortak bir sorunu (kentsel dönüşüm, çevre kirliliği vb.) çözmek için en az 7 kişi bir araya gelerek bir dernek kurabilirsiniz. ‘Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü’nün (STK) web sitesindeki hazır tüzük örneklerini kullanarak ve DERBİS sistemi üzerinden başvurarak süreci çok kolay bir şekilde yürütebilirsiniz. Dernek statüsü, belediye ve diğer kurumlar nezdinde size tüzel bir kimlik ve daha fazla ciddiyet kazandırır.

Sadece oy vermekle kalmayın, oyunuzun güvende olduğundan emin olun. Oy ve Ötesi gibi sivil toplum platformlarına seçimden önce gönüllü olarak kaydolun. Alacağınız kısa bir eğitimle seçim günü sandık görevlisi veya müşahit olarak görev yapabilir, tutanakların doğru tutulmasını ve oyların doğru sayılmasını sağlayarak seçim güvenliğine doğrudan katkıda bulunabilirsiniz.

TBMM sitesinde “Gündem” ve “Kanun Teklifleri” bölümlerini takip ederek, sizi ilgilendiren bir yasa teklifi hangi komisyondaysa o komisyonun başkanı ve üyelerine e-posta ile ulaşın. Konuyla ilgili görüşlerinizi, yasanın olası olumsuz etkilerini ve çözüm önerilerinizi içeren bir rapor sunun. STK’lar bu yöntemi sıkça kullanır ancak bireysel olarak da etkilidir.

Belediyelerin bir önceki yılın harcamalarını ve bir sonraki yılın hedeflerini gösteren “Stratejik Plan ve Faaliyet Raporları” web sitelerinde yayınlanmak zorundadır. Bu raporu inceleyerek, belediyenin parayı nerelere harcadığını, hangi projelere öncelik verdiğini anlayabilir ve CİMER veya Bilgi Edinme yoluyla bu harcamalar hakkında detaylı sorular sorabilirsiniz.

Bir sivil toplum kuruluşuna bağış yapmadan önce, o kurumun Açık Açık Derneği platformuna üye olup olmadığını kontrol edin. Bu platformda yer alan dernekler, bağışıklık, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerini benimsediklerini taahhüt ederler ve mali bilgilerini kamuoyuyla paylaşırlar. Bu sayede bağışınızın doğru yere gittiğinden emin olursunuz.

Milletvekillerinin TBMM web sitesindeki kişisel sayfalarında resmi e-posta adresleri ve telefon numaraları bulunur. E-posta atarken, konu satırına “Seçim Bölgem Olan X’ten Sayın Vekilim” gibi bir başlık atın. Mesajınızda kendinizi tanıtın, sorununuzu kısaca anlatın ve ondan ne beklediğinizi (örn: Meclis’te soru önergesi vermesi) net bir şekilde belirtin.

Sadece sizi değil, toplumun genelini ilgilendiren bir sorunu (örn: belirli bir hastalığın ilaçlarının SGK kapsamına alınması) TBMM Dilekçe Komisyonu’na e-Devlet üzerinden yazabilirsiniz. Komisyon, ilgili bakanlıklardan bilgi ister, uzmanları dinler ve gerekirse bir kanun değişikliği için tavsiye kararı alabilir. Bu, bireysel bir sorunu yasal bir çözüme kavuşturmanın en etkili yoludur.